मुंबई : अनेक शेतकऱ्यांसाठी वीज ही केवळ सुविधा नसून शेतीचा श्वास आहे. विशेषतः उन्हाळा किंवा पावसाअभावी शेतीसाठी पाणीपुरवठा करण्यासाठी कृषी पंप आवश्यक असतो. मात्र अनेक गावांमध्ये अजूनही शेतजमिनीपर्यंत वीजजोडणी उपलब्ध नाही. त्यामुळे ‘कृषी पंपासाठी वीज नाही’ ही तक्रार वारंवार ऐकायला मिळते. अशा परिस्थितीत अनेक शेतकरी एकत्र येऊन सामूहिक डीपी बसवण्याची मागणी करत असतात. ती प्रक्रिया कशी असते? खर्च किती येतो? जाणून घेऊ
सामूहिक डीपी म्हणजे काय?
सामूहिक डीपी म्हणजे अनेक शेतकऱ्यांच्या शेतीसाठी एकत्रितपणे वीजजोडणीसाठी एकच ट्रान्सफॉर्मर (Distribution Point) बसवणे. यामुळे स्वतंत्र डीपीची वाट न पाहता, काही शेतकरी मिळून एकाच यंत्रणेवर आपापले कृषी पंप जोडू शकतात. यामुळे खर्चही वाटून घेतला जातो आणि वीजजोडणी प्रक्रियाही लवकर पूर्ण होते.
स्थानिक स्तरावर गट बनवला जातो
स्थानिक स्तरावर गट बनवला जातो
एका गावातील किंवा शेजारील शेतजमिनी असलेले शेतकरी मिळून एक गट तयार करतात. गटात 3 ते 10 शेतकरी असतात, कधी कधी अधिकही असू शकतात.
जमिनीचे अंतर आणि गरज निश्चित केली जाते
डीपी कुठे बसवायची, कोणकोणत्या शेतकऱ्यांचे कृषी पंप जोडले जाणार आहेत, हे सर्व ठरवलं जातं. वीज वितरण कंपनीच्या नियमांनुसार डीपीपासून शेवटच्या पंपापर्यंतचं अंतर 300 मीटरच्या आत असावं लागतं.
संयुक्त अर्ज सादर केला जातो
गटातील सर्व शेतकरी एकत्र येऊन वीज वितरण कार्यालयात सामूहिक अर्ज दाखल करतात. अर्जात प्रत्येकाचा सातबारा, भूखंड क्रमांक, ओळखपत्र, मोबाईल नंबर व कृषीपंपाची माहिती दिली जाते.
खर्च वाटप आणि अनुदानाचा विचार
डीपीसाठी लागणारा खर्च सर्व शेतकरी मिळून भागवतात. काही वेळा शासनाकडून अनुदान मिळण्याची शक्यता असते. विशेषतः “मुख्यमंत्री सौर कृषी योजना” किंवा “स्मार्ट अॅग्री पंप योजना” अशा योजनांचा लाभ मिळवता येतो.
वीज वितरण कंपनीची पाहणी व मान्यता
अर्ज दिल्यानंतर महावितरण किंवा स्थानिक वीज वितरण कार्यालयातर्फे क्षेत्रपाहणी केली जाते. पात्रता असल्यास डीपी बसवण्यासाठी तांत्रिक मंजुरी दिली जाते.
यदे काय?
जलद वीजजोडणी
वैयक्तिक अर्जाच्या तुलनेत सामूहिक डीपीमुळे वेगाने कार्यवाही होते.
खर्चात बचत
ट्रान्सफॉर्मर, खांब, तारा यांचा खर्च वाटून घेतल्याने खर्च कमी होतो.
सामुदायिक विकासाची भावना
एकत्रित प्रयत्नामुळे गावात एकोपा वाढतो.
अडचणी काय येतात?
सर्व शेतकऱ्यांमध्ये एकमत नसल्यास योजना रखडते. काहीवेळा महावितरणकडून तांत्रिक अडचणी दर्शवून विलंब केला जातो. अनुदान मिळण्यात विलंब होतो
दरम्यान, सामूहिक डीपी ही कृषी वीजजोडणीसाठी एक परिणामकारक उपाययोजना ठरत आहे. ग्रामीण भागात अशी एकात्मिक पद्धत वापरल्यास हजारो शेतकऱ्यांना शेतीसाठी आवश्यक असलेली वीज वेळेवर मिळू शकते.
Shabdraj www.shabdraj.com