विवाहबाह्य संबंध आणि धोका

विवाहबाह्य संबंध (extramarital affairs) हे अनेक सामाजिक, मानसिक आणि वैयक्तिक कारणांमुळे घडतात. प्रत्येक व्यक्ती आणि नातेसंबंध वेगळा असतो, त्यामुळे कारणंही विविध असू शकतात. खाली काही प्रमुख कारणे दिली आहेत की लोकांना विवाहबाह्य संबंध का आकर्षित करतात:

• जेव्हा जोडीदाराकडून अपेक्षित प्रेम, समजूत, संवाद किंवा लैंगिक समाधान मिळत नाही, तेव्हा काही लोक बाहेर संबंध शोधतात. उदाहरण: सतत वाद, दुर्लक्ष, किंवा संवादाचा अभाव.

• काही लोकांना नवीन आकर्षण, रहस्य किंवा जोखमीचा आनंद (thrill) यामध्ये उत्साह वाटतो. दीर्घ काळ एकाच व्यक्तीसोबत राहिल्यावर काहींना कंटाळा येतो आणि ते बाहेर “नवीन अनुभव” शोधतात.

• काही वेळा माणूस लग्नात असूनही मानसिकदृष्ट्या एकटा वाटतो. अशी अवस्था निर्माण झाल्यावर, जो कोणी त्याला समजून घेतो किंवा आधार देतो, त्याच्याकडे ओढ निर्माण होऊ शकते.

• काही लोकांच्या मनात लग्नाबद्दल फारच आदर्श कल्पना असतात. त्या पूर्ण न झाल्यास ते निराश होतात आणि दुसऱ्या नात्यात समाधान शोधतात.

• काही वेळा विवाहबाह्य संबंध लोकांना “आपण अजूनही आकर्षक आहोत” हे जाणवून देतात. बाहेरील कौतुक, लक्ष किंवा आकर्षण हे त्यांना आत्ममूल्य जाणवून देऊ शकते.

• कार्यालयात, सोशल मीडियावर किंवा मित्रमंडळीत सतत संपर्क, जवळीक आणि संवाद यामुळे नातं नकळत वाढू शकतं. काही वेळा ‘संधी’ असणं हेच कारण ठरतं.

 

• काही ठिकाणी विवाहबाह्य संबंध सामान्य किंवा समाजाने अघोषितपणे स्वीकारलेले असतात. प्रसिद्धी, पैसा किंवा शक्ती असलेल्या व्यक्तींमध्ये अशा संबंधांचं प्रमाण अधिक असण्याची शक्यता असते.

• ज्या व्यक्तींचे बालपण अस्थिर, अपुरं प्रेम मिळालेलं, किंवा भावनिक जखमा असलेल्या वातावरणात गेलं आहे, ते नात्यांमध्ये सुरक्षा शोधताना गोंधळून जातात. काही लोकांना एकाच वेळी दोन आयुष्य जगण्याची (double life) उत्सुकता असते – घरात आदर्श पती/पत्नी, पण बाहेर वेगळं नातं. अनेकजण विवाहबाह्य संबंधात गुंतले तरी त्यांना अपराधी वाटतं, पण भावनिक/शारीरिक आकर्षण त्यांना तिथे खेचतं.

विवाहबाह्य संबंध केवळ “धोका” किंवा “फसवणूक” एवढेच नसतात — त्यामागे अनेकदा खोल सामाजिक, मानसिक आणि भावनिक कारणे असतात. हे समजून घेतल्याने नातेसंबंध सुधारण्यासाठी संवाद, समजूत आणि थेटपणाचा उपयोग होऊ शकतो.